Menu

Con sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ!

(SKDS) - Đó là câu chuyện chúng tôi nghe qua điện thoại khi y sĩ Võ Duy Sinh (sinh năm 1985), cán bộ Đội Vệ sinh phòng dịch thuộc Trung tâm y tế huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi trao đổi với mẹ ruột của mình ở huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, sau khi bà xem truyền hình nói về hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân đang hoành hành tại huyện miền núi Ba Tơ.

Tay dụi mắt cố che đi những giọt nước mắt lăn dài trên má, y sĩ Sinh khẽ đáp: “Nếu chẳng may, con..., nhà mình vẫn còn 3 người con trai, phải không mẹ?! Xin mẹ hãy giữ sức khỏe! Khi nào tình hình ổn định, con sẽ xin phép cơ quan về thăm nhà!”. Sinh kể: “Mẹ vừa gọi điện động viên tinh thần để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Bà tự trách bản thân vì lỡ cho mình học ngành y, nghĩ sẽ khỏe tấm thân, giờ xem truyền hình thấy lo cho sức khỏe của con...”.

Gác lại niềm vui cá nhân để chung sức cùng đồng bào

Y sĩ Sinh chỉ là một trong những cán bộ thuộc Trung tâm y tế (TTYT) huyện Ba Tơ đang được lãnh đạo trung tâm tổ chức cho luân phiên bám bản, bám làng cùng với đồng bào H’re tại xã Ba Điền, nơi có thôn làng Rêu, đang được xem là cái “rốn” của chứng bệnh quái ác này, mà có thời gian khi chưa có tên khoa học được người dân gọi là “bệnh lạ”!

Khoảng thời gian hơn một năm kể từ ngày đồng bào H’re tại 5 xã Ba Điền, Ba Ngạc, Ba Xa, Ba Tô và Ba Vinh, huyện Ba Tơ chịu tác động từ hội chứng quái ác trên, cũng là khoảng thời gian mà các cán bộ y tế huyện Ba Tơ mất ăn mất ngủ, hy sinh niềm vui của bản thân để chăm sóc sức khỏe cho đồng bào.

Y sĩ Sinh 3 tháng nay anh chưa một lần về thăm nhà, mặc dù quãng đường từ huyện Ba Tơ về huyện Bình Sơn chưa đầy 100km. “Ai cũng nhớ nhà, nhớ gia đình. Nhưng nhiệm vụ của anh em lúc này cực kỳ quan trọng. Anh em vừa làm vừa động viên nhau. Cũng may là phương tiện liên lạc cũng có thể làm vơi đi nỗi nhớ này!” - y sĩ Sinh tâm sự.

 Y sĩ Võ Duy Sinh đang thăm khám bệnh nhân Phạm Thị Dầu, thôn Làng Rêu.

Không phải “trai độc thân” như y sĩ Sinh, y sĩ Lê Trí Toàn (sinh năm 1985) là người con duy nhất trong một gia đình công chức ở TP. Quảng Ngãi, anh vừa lập gia đình cuối năm 2011, anh là cán bộ Đội vệ sinh phòng dịch huyện, đi biền biệt nơi vùng cao, kiên quyết bám làng, không xa rời nhiệm vụ. Cách 2-3 tuần, y sĩ Toàn lại tranh thủ những ngày cuối tuần để về thăm vợ chỉ vỏn vẹn 1-2 hôm rồi lại đi. “Đi làm thì không sao, chứ đêm về, hai vợ chồng nhớ nhau chỉ biết gọi điện thăm hỏi, động viên nhau vượt qua khó khăn, thách thức. Do vợ đang mang bầu nên tính tình cũng khó chịu, nhiều lúc nghe điện thoại của vợ mà mình muốn khóc”, y sĩ Toàn đắng lòng tâm sự.

Vất vả là thế nhưng nụ cười vẫn hiện trên khuôn mặt của các cán bộ y tế nơi đây. Mặt lấm tấm mồ hôi vì vừa lên động viên và phát thuốc cho một bệnh nhân tại thôn làng Rêu về, bác sĩ Hồ Thị Kim Chung (sinh năm 1981) - bác sĩ duy nhất tại Trạm y tế (TYT) xã Ba Điền, cười nói: “Đã vào nghề thì không có gì phải than vãn. Thương chồng, thương con một, thì cán bộ y tế như mình lúc này phải thương đồng bào H’re vùng này mười. Tội bà con lắm anh à!”.

Được biết, BS. Chung trước công tác ở TYT xã Ba Tiêu, đến tháng 7/2011 thì được luân chuyển về Ba Điền để chăm sóc cho bệnh nhân nhiễm hội chứng trên. Chồng BS. Chung là cán bộ đoàn xã Ba Tiêu, hai vợ chồng đã có một đứa con gái. Một tuần tranh thủ ngày cuối tuần về thăm nhà một lần, có hôm nhiều việc quá thì không về. Cuối tuần chỉ biết trốn đâu đó để gọi điện thăm con và khóc...” - BS. Chung khẽ khàng.

Hiểu văn hóa địa phương mới hỗ trợ được họ

Trạm y tế xã Ba Điền có 7 cán bộ, bao gồm 1 bác sĩ, 6 y sĩ và điều dưỡng. Từ ngày hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân bùng phát dữ dội, xã nhận được 4 cán bộ tăng cường, bao gồm 1 cán bộ từ Trung tâm Phòng chống sốt rét tỉnh Quảng Ngãi, 1 cán bộ từ Trung tâm Da liễu tỉnh Quảng Ngãi, 1 cán bộ từ TTYT huyện và 1 cán bộ từ Trạm y tế xã Ba Liễu, Ba Tơ. Tuy nhiên, nhân sự hiện nay chỉ còn tổng cộng 9 người, do 2 cán bộ nữ đang nghỉ chế độ thai sản.

“Có được công nhận là liệt sĩ?” Câu hỏi này vô tình được thốt ra từ y sĩ Phạm Văn Xu (sinh năm 1978), cán bộ TYT xã Ba Điền. Xu là người đồng bào H’re được Nhà nước tạo điều kiện cho đi học để về phục vụ đồng bào mình.

“Trước khi được xác định là Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay bàn chân, cả làng, cả huyện ai cũng gọi là “bệnh lạ”. Rồi nhiều thông tin trên phương tiện thông tin đại chúng làm dân làng hoang mang, lo sợ. Lúc chưa có kết luận của Bộ Y tế là bệnh không lây trực tiếp từ người sang người, tụi em trong khi làm nhiệm vụ có cảm giác bất an lắm. Nhất là trong bối cảnh chỉ có đồng bào H’re như em mới bị bệnh” - y sĩ Xu chia sẻ.

Cùng tâm sự trên, BS. Chung chia sẻ, từ ngày Bộ Y tế có kết luận hội chứng không lây từ người sang người (14/05/2012), tất cả các cán bộ y tế đang cắm chốt ở xã Ba Điền lấy làm vui mừng. “Tuy nhiên, cái khó là hội chứng chỉ có ở đồng bào H’re trong xã. Anh em người Kinh công tác tại đây thì có phần yên tâm, nhưng những cán bộ y tế như anh Xu là người H’re thì cũng thấp thỏm lắm” - BS. Chung nhấn mạnh.

Trong đợt phòng chống hội chứng này, những người như y sĩ Xu đóng vai trò rất quan trọng. Vì là người địa phương, cùng ngôn ngữ với đồng bào H’re, nên y sĩ Xu luôn xung phong đi cùng các anh em khác, hay cùng với các đoàn công tác từ TW đến địa phương, các chuyên gia đến thăm, khám, động viên tinh thần các bệnh nhân cũng như tìm hiểu, nghiên cứu nguyên nhân gây bệnh.

“Sáng nay, tụi mình ghé nhà bệnh nhân Phạm Văn Đốt (sinh năm 1977) để thăm khám và động viên anh ấy quay lại bệnh viện để điều trị. May mà có anh Xu nên dễ trao đổi. Mình nói tiếng Việt với bệnh nhân còn anh Xu thì phiên dịch, ghi chép. Vất vả hơn 2 tiếng đồng hồ mới thuyết phục được bệnh nhân Đốt chiều nay quay trở lại bệnh viện” - y sĩ Sinh hồ hởi.

Được biết, tình hình bệnh tật của bệnh nhân Phạm Văn Đốt rất nặng. TTYT huyện Ba Tơ đã làm giấy chuyển bệnh nhân này về BVĐK tỉnh Quảng Ngãi để điều trị. Tuy nhiên, gần 10 ngày nằm viện, bệnh nhân Phạm Văn Đốt thấy... nhớ nhà và trốn viện... “Bà con thường hay trốn viện để về nhà lắm. Họ sợ không ai trông coi nhà cửa. Thêm vào đó là tin về các trường hợp tử vong vì hội chứng này được các cơ quan báo đài đưa tin liên tục, nên họ bị tâm lý. Bệnh nhân nào cũng nghĩ đi bệnh viện là sẽ chết nên tìm cách ở nhà. Bọn mình thuyết phục lắm họ mới chịu đi” - y sĩ Sinh chia sẻ.

Theo y sĩ Xu, đồng bào H’re vùng này thường sử dụng tiếng H’re để giao tiếp. Phải là người trong thôn, quen biết họ mới chịu giao tiếp. “Chính vì thế, mình phải xung phong đi cùng anh em cán bộ y tế để dễ làm việc”, y sĩ Xu cho biết. Còn theo BS. Chung thì cán bộ y tế xã đặc thù như Ba Điền phải cùng sinh hoạt với bà con, hiểu được văn hóa của họ thì mới thành công trong việc hỗ trợ bà con đối phó với hội chứng quái ác. “Cán bộ y tế như tụi mình ngoài chuyên môn còn phải kiêm cả các công việc của chuyên viên tâm lý, văn hóa, có khi cả công an, dân phòng vì tình hình ở Ba Điền lúc này rất nhạy cảm” - BS. Chung nhấn mạnh.

Đúng như lời y sĩ Xu, BS. Chung, đường vào làng Rêu vẫn còn đó màu xanh của núi rừng, của những thửa ruộng của đồng bào, nhưng vởn quanh không gian đó là bầu không khí ảm đạm, buồn tênh. Cả làng vắng ngắt. Đồng bào không dám ra đường, ở lì trong những căn nhà dài truyền thống với căn bệnh quái ác này. “Giờ làng Rêu chỉ có các cán bộ y tế và các chuyên gia, nhà báo thôi. Bà con sợ ở hết trong nhà, không dám ra ngoài” - y sĩ Xu bổ sung.

Mỗi cán bộ y tế Ba Tơ là một người lính

Theo BS. Dương Cường, Đội trưởng Đội Vệ sinh phòng dịch huyện Ba Tơ thì từ ngày hội chứng bệnh quái ác này xuất hiện, lãnh đạo TTYT huyện Ba Tơ đã quán triệt tinh thần cho cán bộ y tế huyện. Theo đó, các anh em trong đội phải luân phiên về bám bản, bám làng cùng các cán bộ y tế cơ sở. “Thật khó để thống kê tổng số lượt các anh em về các thôn, xã là điểm nóng của hội chứng này. Vì nói là luân phiên nhưng ở đâu, đặc biệt là ở xã Ba Điền, cứ có thông tin mới liên quan đến bệnh, từ việc thêm người bị nhiễm, bị nặng, trốn viện, nhập viện, tử vong, cho đến có đoàn chuyên gia đến hiện trường là anh em cứ xung phong để vào tiếp ứng” - BS. Cường chia sẻ. Anh nói vui: “Đôi khi thấy anh em như những người lính đang chiến đấu với kẻ thù. Có lúc anh em trong đội cứ nói vui là xin đề nghị cấp trên phong thêm một chức vụ mới: Chiến sĩ!”

Được biết, huyện miền núi Ba Tơ có 20 xã, thị trấn tương ứng với 20 TYT xã, thị trấn cùng 1 bệnh viện huyện và 1 phòng khám khu vực ở xã Ba Vì. Toàn hệ thống có gần 200 cán bộ, trong đó có 28 bác sĩ . BS. Đặng Thị Phượng, Giám đốc TTYT huyện Ba Tơ, cho biết: “Theo tiêu chí chung thì 1 bác sĩ/1 vạn dân. Với dân số toàn huyện Ba Tơ khoảng 53.443 người thì tính trung bình, hệ thống y tế Ba Tơ đạt tiêu chí đó. Tuy nhiên, với địa hình khó khăn, hiểm trở, giao thông đi lại rất khó khăn cũng như đặc điểm dân cư phức tạp, sống thưa thớt ven các triền núi, dọc sông, suối và là người dân tộc ít người thì công tác phòng, khám chữa bệnh cho đồng bào gặp rất nhiều khó khăn”.

Cũng theo BS. Phượng, ngành đã quán triệt với anh em cán bộ là phải cố gắng phát huy, vừa học vừa làm để chăm sóc sức khỏe cho đồng bào. Mọi việc chỉ trở nên khó khăn, phức tạp hơn khi từ năm 2011 đến nay, với các dịch bệnh sốt phát ban, chân - tay - miệng, đặc biệt là hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân làm 214 ca nhiễm bệnh và 23 người tử vong (tính đến ngày 31/05/2012). “Nếu có điều ước lúc này, tôi chỉ mong đúng 2 điều. Thứ nhất là các cơ quan chức năng mau chóng tìm ra nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị đặc hiệu. Thứ hai là tất cả cán bộ y tế huyện và các y bác sĩ “ứng cứu” từ các bệnh viện trong và ngoài tỉnh đang ở Ba Tơ thật khỏe mạnh để “ba cùng” với đồng bào H’re đang nhiễm hội chứng bệnh quái ác này, để giúp đồng bào có thêm sức mạnh và niềm tin tiếp tục “chiến đấu” trong khi chờ đợi... điều ước thứ nhất thành hiện thực” - BS. Phượng tâm sự.

Nhìn dáng vẻ phờ phạc vì thiếu ngủ, vì công việc của BS. Phượng, BS. Cường và các cán bộ y tế đang cắm chốt tại xã Ba Điền như BS. Chung, y sĩ Xu, y sĩ Sinh…, khiến chúng tôi mãi ấn tượng về những thầy thuốc, lương y đang khoác trên mình những chiếc áo blouse trắng, nhẹ nhàng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào H’re, nhưng tâm hồn, lý trí lại mang đầy sự cương nghị, dũng cảm, như những người lính đang “canh giữ” sự bình yên cho vùng đất này!  

Bài và ảnh: Lê Trần Thế Phương, Theo suckhoedoisong.vn
06/12/2012 12:04