Menu

Như cánh chim không mỏi

(SKDS) - " Làm ngành y thì phải lấy đức làm đầu, phải tận tâm, tận lực vì sức khỏe nhân dân...". Ðó là lời tâm sự và cũng là tâm nguyện của bác sĩ Nguyễn Tuấn Khanh - Giám đốc Trung tâm y tế huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Có lẽ vì thế mà suốt 23 năm công tác trong ngành dự phòng, anh đã gặt hái được những thành tích mà không phải ai cũng có được. Tuy nhiên, chưa bằng lòng với chính mình, anh vẫn đang say sưa tìm tòi, học hỏi để tìm ra những cách làm hay, những việc làm có ích cho sức khỏe cộng đồng.

Ðâu cần là anh có

Những ngày cuối tháng 6, trời vẫn nắng như đổ lửa, trong căn phòng làm việc chật hẹp và ấm cúng, bác sĩ, thầy thuốc ưu tú Nguyễn Tuấn Khanh vẫn đang miệt mài ngồi bên chiếc máy tính đã cũ. Thấy tôi đến, anh vồn vã: "Chú vào phòng đi kẻo nắng". Quả thực cái nắng, cái nóng đã làm cho con người ta mệt mỏi. Nhưng khi gặp anh, với tôi mọi sự mệt nhọc lúc bấy giờ đã tan biến. Tôi có cảm giác như gặp người đồng nghiệp, người bạn, người anh bởi đức tính giản dị, cởi mở và thân thiện.

Nhấp xong ngụm nước cũng là lúc câu chuyện nghề nghiệp của anh được bắt đầu. Anh kể: Ngay từ thời học sinh anh đã mơ ước sau này trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho dân và ước mơ ấy đã trở thành hiện thực khi anh thi đỗ vào Trường cao đẳng Y tế Nam Định (nay là Trường đại học Điều dưỡng Nam Định). Tốt nghiệp, anh được điều động lên miền núi công tác. Trong 10 năm gắn bó với núi rừng Yên Thế của tỉnh Hà Bắc (cũ), nay là tỉnh Bắc Giang, anh đã từng đặt chân đến khắp bản làng. Ngày đó không có xe máy, ôtô như bây giờ. Hơn nữa, đường sá gập ghềnh, khó đi, muốn vào đến bản làng phải lội qua mấy con suối, vài quả đồi. Lúc đó, cán bộ y tế có chiếc xe đạp để đi là oách lắm rồi. Tuy vậy, có lúc cũng phải đi bộ mấy ngày đường mới đến được với dân. Công tác phòng chống dịch bệnh lúc bấy giờ cũng chưa phát triển lắm, đồng thời nhận thức của bà con dân tộc còn hạn chế nên tình hình dịch bệnh ở các xã miền núi hết sức phức tạp. Các xã Xuân Lương, Đồng Vương, Đồng Kỳ của huyện Yên Thế... đều là những điểm nóng của dịch sốt rét với rất nhiều người mắc. Được giao nhiệm vụ là tổ trưởng tổ dự phòng, anh cùng đồng nghiệp lặn lội vào tận bản làng để giám sát dịch, đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn dân bản các biện pháp phòng chống. Có lần đang làm nhiệm vụ ở xã Đồng Vương - một xã xa nhất của huyện, giáp ranh với 3 tỉnh: Hà Bắc, Thái Nguyên và Lạng Sơn thì gặp phải lũ lớn nên không có cách nào ra được khỏi làng, thế là phải ở lại mất hàng tuần để chờ lũ rút. Tận dụng thời gian ở với bà con, anh vừa giúp bà con lợp lại mái nhà, vừa hướng dẫn bà con vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, vệ sinh ăn uống... để phòng chống dịch bệnh. Anh kể tiếp: Một lần anh và đồng nghiệp đến một gia đình có người bị sốt rét nặng để vận động họ đến trạm y tế xã để khám và điều trị, nhưng khuyên nhủ thế nào họ cũng nhất định không đi, bệnh nhân nằm trên giường, run lẩy bẩy do sốt cao, giọng nói lập bập, nhát gừng: "Do tao không cẩn thận nên bị ma rừng làm. Chúng tao phải uống thuốc cây rừng, phải cúng ma rừng thì sẽ khỏi thôi, không phải đi đâu cả".

Lúc đó anh cảm thấy thất vọng, nhưng sau giây lát lấy lại bình tĩnh, anh phân tích, giảng giải cho bệnh nhân và người nhà một cách khoa học, có lý, có tình. Cuối cùng, anh đã thuyết phục được bệnh nhân này ra trạm y tế điều trị. Nhờ vậy, bệnh nhân đã thoát khỏi cái chết do bệnh sốt rét ác tính. Cũng từ đây, anh rút được kinh nghiệm quý báu, đó là phải gần dân, thông cảm và chia sẻ với họ thì họ mới cộng tác với cán bộ y tế. Càng ngày, anh càng thấu hiểu sự khó khăn, thiếu thốn cả vật chất, tinh thần và cả kiến thức phòng chữa bệnh của bà con dân tộc. Điều đó càng thôi thúc một bác sĩ trẻ như anh cần phải tận tâm, tận lực để giúp bà con thoát khỏi cái nghèo, quan niệm, hủ tục lạc hậu. Và cũng nhờ gắn bó với cơ sở mà anh quyết tâm trau dồi kiến thức, kinh nghiệm chuẩn bị hành trang cho nghề nghiệp của mình sau này.

 BS. Nguyễn Tuấn Khanh đang say sưa nghiên cứu khoa học.

Thầm lặng những chiến công

Cuối năm 1996, BS. Nguyễn Tuấn Khanh được điều động về Trung tâm y tế dự phòng huyện Quế Võ. Công tác trong môi trường mới, nhưng với bản chất cần cù, sáng tạo, với kinh nghiệm mà anh học hỏi được từ thực tiễn, từ các thế hệ đàn anh đi trước, anh luôn khẳng định mình qua những việc làm cụ thể. Theo anh, làm ngành y thì phải lấy "đức" làm đầu, phải tận tâm, tận lực vì sức khỏe nhân dân. Có thế người ta mới tin mình, đến với mình. Anh thích nhất một trong những lời thề của cha đẻ ngành y Hippocrates: "Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiết". Noi gương các thế hệ thầy thuốc đi trước, anh luôn cố gắng và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, được đồng nghiệp tin yêu, quý trọng.

Huyện Quế Võ khi ấy có tổng số 24 xã, thị trấn. Hơn nữa, là đơn vị mới được thành lập nên mọi công việc đều bừa bộn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ cán bộ, y tế cơ sở nghèo nàn không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân... Anh tự nhủ, đây là một thử thách lớn, nhưng mình phải quyết tâm vượt qua. Ban đầu, anh đến từng địa bàn nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ. Sau đó tham mưu, đề xuất với địa phương, với ngành tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn, hướng tới kiện toàn mạng lưới, củng cố đội ngũ cán bộ cả về chất và lượng.

Với phương châm "Lấy cơ sở làm điểm tựa" cho sự phát triển của y tế huyện nhà và "Phòng bệnh là chính, chữa bệnh là quan trọng", BS. Nguyễn Tuấn Khanh trực tiếp đi khảo sát, hướng dẫn, giúp đỡ các trạm y tế thực hiện tốt công tác phòng chống dịch và các Chương trình mục tiêu y tế quốc gia như: Tiêm chủng mở rộng, HIV/AIDS, Lao, Phong, Tâm thần... Nhờ vậy, trong nhiều năm trên địa bàn huyện không có dịch lớn xảy ra.

Những năm gần đây, huyện Quế Võ là một địa phương đang trên đà phát triển, tốc độ đô thị hóa nhanh nên đời sống của người dân ngày càng được cải thiện. Song, cũng xuất hiện nhiều vấn đề liên quan đến sức khỏe, đáng chú ý là tình trạng ngộ độc thực phẩm, nhiễm HIV/AIDS. Trước thực trạng đó, anh đã tham mưu, đề xuất với các cấp chính quyền đề ra những giải pháp can thiệp nhằm giảm tỷ lệ mắc, đồng thời trực tiếp tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân.
 
Vì thế, nhận thức, kiến thức của cộng đồng được nâng lên. Từ đó đã hạn chế được tình trạng ngộ độc thực phẩm và sự lây nhiễm HIV/AIDS. Đặc biệt, thực hiện Chỉ thị 06 của Ban Bí thư TW Đảng về củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở và Quyết định 370 của Bộ trưởng Bộ Y tế về Chuẩn quốc gia về y tế xã, ngoài việc tham mưu đề xuất việc kiện toàn y tế cơ sở với các cấp chính quyền địa phương và ngành y tế, anh trực tiếp đặt chân đến tất cả các xã, kể cả những xã vùng xa, khó khăn của huyện như: Đức Long, Phù Lãng, Hán Quảng, Việt Thống để chỉ đạo, hướng dẫn việc thực hiện 10 tiêu chí mà Chuẩn quốc gia đã quy định. Nhờ vậy, đến năm 2010, 100% xã, thị trấn trên địa bàn huyện Quế Võ đã được công nhận đạt Chuẩn quốc gia về y tế xã.
 
Là bí thư chi bộ, giám đốc một đơn vị dự phòng tuyến huyện nên công việc khá bận rộn nhưng BS. Nguyễn Tuấn Khanh vẫn chăm chỉ, cần mẫn như cậu học trò. Ngoài việc hoàn thành nhiệm vụ được giao, anh tranh thủ học tập nâng cao trình độ chuyên môn. Từ một bác sĩ, thạc sĩ, năm 2011 anh đã tham gia học lớp nghiên cứu sinh khóa 2 tại Trường đại học Y dược Thái Nguyên và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chuyên ngành vệ sinh học xã hội và tổ chức y tế. Những thành công trên đã tạo cơ sở, đặt nền móng cho anh từng bước tạo dựng và phát triển sự nghiệp y tế huyện nhà.
 
Không dừng ở đó, công tác nghiên cứu khoa học cũng là một lĩnh vực mà anh say mê. Trong số 10 đề tài nghiên cứu khoa học do anh làm chủ nhiệm có 1 đề tài cấp tỉnh, 8 đề tài cấp cơ sở và làm thư ký 2 đề tài cấp bộ. Đáng chú ý là nhiều đề tài mang lại giá trị thực tiễn cao, điển hình như: Một vài nhận xét về bệnh sâu răng và viêm lợi ở trường tiểu học xã Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh; Đánh giá kết quả xử lý chất thải rắn y tế bằng phương pháp chôn và đốt tại các trạm y tế xã trong huyện Quế Võ hay đề tàiNghiên cứu các biện pháp can thiệp nhằm giảm tác hại của hóa chất bảo vệ thực vật tại khu vực trồng rau tỉnh Bắc Ninh...
 
Sau khi những đề tài này được đưa vào áp dụng thực tiễn, những biện pháp can thiệp hiệu quả, tỷ lệ sâu răng ở học sinh tiểu học giảm nhiều; chất thải rắn ở các trạm y tế xã được xử lý một cách khoa học góp phần bảo vệ môi trường; người nông dân ở các khu vực trồng rau trên địa bàn biết cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách hợp lý để phòng tránh những hậu quả do thuốc bảo vệ thực vật gây ra, đồng thời hướng đến việc trồng, sử dụng rau an toàn tại các vùng nông thôn. Trên cơ sở đề tài này, anh đang tiếp tục phát triển đề tài mang tính sâu hơn, đó là: Nghiên cứu dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trên rau thành phẩm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
 
Với sự chỉ đạo, điều hành nghiêm túc và khéo léo của anh, đồng thời với những nỗ lực cố gắng của tập thể cán bộ, viên chức nên nhiều năm qua đơn vị anh luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, chi bộ, công đoàn luôn đạt trong sạch vững mạnh, đời sống cán bộ từng bước được cải thiện. Đặc biệt từ năm 2006 đến nay, đơn vị luôn được công nhận danh hiệu tiên tiến, được tặng 5 bằng khen các cấp.
 
Đối với bản thân, từ năm 1997 đến nay, anh đã 9 lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, trong đó 1 năm đạt Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, 8 năm đạt Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, được cấp 1 bằng lao động sáng tạo, được tặng thưởng 1 bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, 4 bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế và nhiều phần thưởng cao quý khác. Đáng chú ý là năm 2010, anh đã vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu Thầy thuốc ưu tú.
 
23 năm công tác, niềm vui đến với BS. Nguyễn Tuấn Khanh cũng lắm và khó khăn, vất vả cũng nhiều. Nhưng nghị lực đã giúp anh vượt qua để rồi thành tích nối tiếp thành tích, thành công nối tiếp thành công, được đồng nghiệp và nhân dân tin yêu, nể trọng. Với những dự định trong tương lai, chúng tôi biết, nghị lực, lòng nhiệt huyết trong anh vẫn tràn đầy và anh vẫn luôn khao khát, tìm tòi những ý tưởng hay, những việc làm tốt mong sao đóng góp thật nhiều cho ngành, cho sức khỏe nhân dân. 
Bài và ảnh:Thế Thực, Theo suckhoedoisong.vn
06/12/2012 09:03